بیماری سل از پیشگیری تا درمان

سل بیماری عفونی و مزمن است که غالبا ریه را درگیر میکند. عامل اصلی این بیماری باکتری مایکوباکتریوم توبرکلوزیس (Mycobacterium tuberculosis) ست هرچند میکرب سل و گاهی سایر مایکوباکتریوم نیز میتوانند این بیماری را ایجاد کنند.بیماری سل پس از درگیر نمودن ریه ها ممکن است قسمتهای دیگر بدن را نیز درگیر کنند.سل بیماری است قدیمی که در صورت درمان نشدن میتواند کشنده باشد.با تشخیص زودهنگام و به موقع و درمان صحیح به راحتی میتوان این بیماری را شکست داد.

راه های سرایت بیماری سل
این بیماری از راه قطره های معلق در هوا که توسط فرد مبتلا پخش شده است میتواند دیگران را نیز درگیر این بیماری کند.سرفه، عطسه، صحبت، یا تف کردن توسط فرد مبتلا میتواند قطرات آلوده را در هوا پخش کند. غالبا افرادی که در ارتباط نزدیک با فرد بیمار هستند، در معرض سرایت این بیماری اند.یک فرد مبتلا به سل فعال، اما درمان نشده می‌تواند ۱۰ تا ۱۵ نفر را در هر سال آلوده نماید. در نتیجه همه اعضای خانواده فرد بیمار، در معرض ابتلا به این بیماری قرار دارند.

علایم بیماری سل
ممکن است این بیماری در مراحل ابتدایی علائم یک سرما خوردگی ساده را داشته باشد اما به طور کلی علائم که رخ میدهد بستگی به این دارد که هجوم میکروب به کدام قسمت بدن میباشد.در اکثر مواقع ریه ها اولین قسمت بدن هستند که میکروب به آنها حمله میکند و سل ریوی علائم زیر را دارد:
+ سرفه شدید بیش از ۳ هفته
+ درد قفسه سینه
+ خلط خونی
نشانه های دیگری نیز وجود دارد مانند:
+ ضعف یا خستگی زیاد
+ از دست دادن اشتها
+ کاهش وزن
+ تب، لرز و عرق شبانه
البته گاهی ممکن است بیماری سل هیچکدام یک از علائم بالا را نداشته باشد و از طریق عکس اتفاقی ریه تشخیص داده شود.
دانستنیها درباره ی بیماری سل

پیشگیری از سل:
تنها راه پیشگیری از سل در حالت عادی واکسن سل(ب‌ث‌ژ) میباشد که به کودکان در بدو تولد تزریق می شود. با توجه به دستورالعمل‌های کشوری این واکسن پس از تولد و در یک نوبت به کودک تزریق میگردد.البته زمانی که با یک بیمار مبتلا به سل زندگی میکنید هر دو طرف باید نکاتی را رعایت کنند تا از انتقال این بیماری جلوگیری شود.

تشخیص بیماری سل:
فرد مبتلا به سل بعد از نمونه گیری خلط و آزمایش قفسه سینه تشخیص داده می شود فردی که علائم بیماری را دارد باید به مرکز بهداشتی درمانی یا خانه بهداشت مراجعه نماید تا از او نمونه گیری شود. از فرد سه نمونه گرفته می شود اولین نمونه همان روز مراجعه از خلط بیمار گرفته می شود و یک ظرف نمونه گیری دیگر به فرد داده می شود تا صبج روز بعد در حالی که ناشتا است یک نمونه بگیرد و نمونه سوم موقع مراجعه در روز دوم از فرد گرفته می شود و نمونه ها به آزمایشگاه ارسال میشوند.پس از تشخیص بیماری توسط پزشک فرد تحت درمان قرار می گیرد فرد باید بطور کامل دستورات پزشک را رعایت نماید تا داروها بر بیماری او اثر کنند.

کنترل و جلوگیری از انتقال بیماری سل:
عامل بیماری سل بیشتر از طریق سرفه فرد مبتلا در هوا پخش می شود بنابرایی فرد مبتلا هنگام سرفه یا عطسه باید جلوی دهان و بینی خود را بگیرد،تا قطره هایی حاوی میکرب سل را در هوا پخش نکند،زیرا اگر افراد دیگری به او نزدیک باشند و از این هوا استنشاق کنند بیماری به آنها نیز سرایت میکند.استفاده از دستمال توسط بیمار برای پوشاندن دهان و بینی در هنگام سرفه و عطسه و شستوی دستها میتواند از سرایت بیماری جلوگیری کند..البته این به آن معنا نیست که بیمار باید قرنطینه شود و بعد از دو هفته از شروع مصرف داروها دیگر خطر انتقال بیماری از بین میرود.به طور کلی رعایت نکات زیر تا میزان قابل توجه ای خطر سرایت بیماری سل را کاهش میدهد.

+ بیمار باید از بوسیدن کودکان خودداری نماید.
+ بیمار حتماً باید از ماسک استفاده کند.
+ بیمار از پراکندگی خلط در هوا و زمین خودداری نماید.
+ مبارزه با بیماری ایدز، زیرا این بیماری موجب شیوع موج جدید از بیماری سل گردیده است.

درمان بیماری سل
+ داروهای سل:
داروهایی که برای این بیماری تجویز میشوند اغلب چند دارو هستند که میکروب سل نسبت به آنها حساس است. داروها باید به صورت منظم و همراه با هم مصرف شوند زیرا در غیر این صورت میکروب سل در برابر داروها مقاوم میشود.در صورتی که این اتفاق بیافتد و میکروب سل در برابر داروها مقاوم شود میتوان گفت دیگر هیچ داروی کاملا مؤثری برای درمان سل وجود نخواهد داشت.

+ روند طولانی درمان:
درمان این بیماری کمی طولانی است.در نتیجه سپری شدن طول درمان حوصله ی بیمار را میطلبد.دوره های درمانی این بیماری به صورت دوره درمان چهار دارویی تا دو ماه و بعد از آن درمان دو دارویی تا چهار ماه است اما ممکن است در مواردی این درمان تا دو سال نیز به طول بیانجامد.

+ محل نگهداری فرد مبتلا به سل:
بیمار باید در اتاقی نگهداری شود که به اندازه کافی پنجره داشته باشد تا نور خورشید به مقدار کافی به داخل اتاق بتابد و همچنین پنجره ها همیشه باز باشد.

نکات قابل توجه در مورد بیماری سل:
+ برخی به اشتباه بر این باورند که این بیماری از طریق دست دادن، استفاده از دستشویی و یا قاشق و ظرف مشترک به دیگران سرایت میکند.اما سل تنها از راه تنفسی منتقل میشود و نیازی به جدا کردن ظرف غذای فرد مبتلا نمیباشد.
+ بیمار پس از چند هفته استفاده ی منظم از داروها دیگر بیماری را انتقال نمیدهد و پزشک به وی خواهد گفت که چه زمانی دیگر همراهان او در معرض خطر سرایت بیماری نیستند.
+ افرادی که دچار اچ ای وی مثبت(ایدز) هستند به دلیل اینکه سیستم دفاعی بدن آنها ضعیف است بیشتر در خطر ابتلا به بیماری سل هستند زیرا بدن آنها نمی تواند با میکروب جدید به خوبی مبارزه نماید.

 

برگرفته از:

سایت وزارت بهداشت و ویکی پدیا

گردآوری:مجله اینترنتی قو

برچسب ها

ممکن است به این موارد نیز علاقه مند باشید:

0 دیدگاه در “بیماری سل از پیشگیری تا درمان”

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفا پاسخ صحیح را وارد نمایید(از اعداد انگلیسی استفاده کنید) *