---------------------- ---------------------

خواص گیاه کاکوتی

گیاه کاکوتی از گیاهانی است که در اکثر مناطق ایران به عنوان چاشنی در فراورده های لبنی به خصوص ماست و دوغ مورد استفاده قرار میگیرد.به طور کلی این گیاه معطر در مواد غذایی و ادویه جات استفاده میشود.کاکوتی با نام علمی Ziziphora Clinopodioides از خانواده نعناعیان (Lamiaceae) گیاهی علفی میباشد که به حالت وحشی در مناطق کوهستانی شمال غرب ایران و البرز مرکزی رشد میکند.
کاکوتی با ارتفاع ۵ تا ۱۵ سانتیمتر دارای برگهای باریک و نوک تیز است که که گل‌هایی کوچک به رنگ بنفش کم رنگ یا بنفش مایل به ارغوانی دارد . از این گیاه در کتب طب سنتی ایران به نام “مشک طرامشک” و “صعتر” نیز از آن یاد شده است.
این گیاه معطر خواص بسیار زیادی دارد که به مهمترین آنها در این مطلب اشاره میکنیم:
درمان بیماری های معده
محققان با بررسی اثر عصاره‌ی آبی کاکوتی بر زخم معده‌ی ناشی از اسید استیک در موش‌های صحرایی، شاهد تأثیر مثبت عصاره این گیاه در تسریع و تسهیل‌ ترمیم زخم معده بودند.آن‌ها اثر عصاره کاکوتی را به نقش آن در کاهش نسبت مرگ سلولی به تکثیر سلولی و افزایش رگ زایی در غشای مخاطی معده مرتبط می‌دانند.ماده ای به نام پولگون یکی از ترکیبات اصلی کاکوتی بوده که اثر ضدالتهابی آن به‌خوبی شناخته شده است. علاوه بر این ۱ و ۸- سینئول و پولگون که از ترکیبات اصلی عصاره کاکوتی هستند از ترشح زیاد اسید معده نیز می‌کاهند.

خواص آنتی‌اکسیدانی گیاه کاکوتی
تحقیقات اخیر نشان داده اند که مصرف نوشیدنی کاکوتی در حالت پایه می‌تواند سبب افزایش ظرفیت آنتی اکسیدانی تام شود. ساز و کار احتمالی، در رابطه با اثرات نوشیدنی کاکوتی بر افزایش ظرفیت آنتی اکسیدانی تام به این صورت است که نوشیدنی دم کرده کاکوتی با افزایش ضداکساینده های درون سلولی مانند بیلی‌روبین، اسید اوریک و آلبومین می‌تواند ظرفیت آنتی اکسیدانی تام سرمی را بالا ببرد.همچنین به اثبات رسیده است که ترکیبات گوناگون فنولی موجود در کاکوتی از طریق افزایش فعالیت آنزیم‌های دارای خاصیت آنتی اکسیدانی و حذف رادیکال‌های آزاد، موجب کاهش پراکسیداسیون لیپیدی نیز می‌شوند.

خواص آنتی میکروبیالی گیاه کاکوتی
به منظور بیان مکانیسم کاکوتی در از بین بردن عوامل بیماری‌زا چنین اظهار شده است که یکی از ویژگی‌های مهم ترکیبات این گیاه دارویی خاصیت آبگریزی آن‌ها است که سبب می‌شود در بخش‌های لیپیدی دیواره سلولی و میتوکندریایی میکروارگانیسم‌ها توزیع شده و موجب تغییر و تخریب ساختمان و نفوذپذیری آن‌ها گردد.در پی آن بخش زیادی از یون‌ها و دیگر محتویات حیاتی سلول به بیرون تراوش کرده و در نهایت موجب مرگ عوامل بیماری‌زا می‌شود. همچنین این ترکیب‌ها قادر به ایجاد اختلال در عملکرد آنزیم‌های متصل به غشای سلولی بوده که در نهایت منجر به ایجاد نقص در سنتز بسیاری از ترکیب‌های پلی ساکاریدی دیواره سلولی و ممانعت از رشد سلول و مورفوژنز آن خواهد شد.
اثر ضد تشنجی کاکاتی
تحقیقات انجام شده حاکی از وجود ترکیبات گابائرژیکی و آنتی کولینرژیکی (بلوک کننده گیرنده استیل کولین) در گیاه کاکوتی هستند.فلاونوئیدهای کاکوتی با تأثیر بر گیرنده GABAA باعث تقویت اثرات مهاری GABA (یک انتقال دهنده عصبی مهم در سیستم عصبی مرکزی پستانداران که عموماً نقش مهاری دارد یعنی موجب مهار تحریکات نورون‌ها یا تضعیف آن‌ها می‌شود) و در نتیجه اثر ضدتشنجی می‌شود.این گیاه ترکیبات آروماتیک هم دارد که در کاهش اضطراب و تنش‌های روانی مؤثرند و اثر آرام‌بخشی بر سیستم عصبی دارند.
اثر ضد افسردگی کاکوتی
در بررسی‌هایی که روی موجودات آزمایشگاهی انجام شده، عصاره کاکوتی توانسته در این جانوران اثر ضدافسردگی داشته باشد.هرچند مکانیسم دقیق این اثر ناشناخته است، محققان اظهار کرده‌اند، الگوی رفتاری ایجاد شده توسط عصاره کاکوتی مشابه چیزی است که با مصرف داروی فلوکستین دیده می‌شود.تشابه این دو الگوی رفتاری، بیانگر اثرِ عصاره کاکوتی به دلیل افزایش احتمالی انتقال عصبی سروتونرژیک است. خاصیت ضدافسردگی کاکوتی، می‌تواند به سبب وجود ترکیباتی مثل پولگون در آن باشد.
اثر ضد درد کاکوتی

عصاره هیدروالکلی کاکوتی با مهار آزادسازی اسید آراشیدونیک و از سویی تداخل با سیستم‌های سروتونرژیک و اوپیوئیدرژیک اثر ضد دردی خود را به جا می‌گذارد.عصاره اتانولی کاکوتی دارای ترکیباتی است که سبب کنترل علائم قطع محرومیت مورفین همانند درد در موش‌های وابسته به مورفین می‌شود.در پژوهش‌های دیگری که توسط سایر محققین صورت گرفته است، مشخص شده که وجود ترکیباتی نظیر تیمول، کارواکرول، فلاونوئید، پلی فنول، لیمونن و آلفا ترپینئول در کاکوتی احتمالاً با اثر بر روی سیستم اپیوئیدی نیز موجب کاهش درد می‌شوند.

پیشگیری از دیابت با کاکوتی
در تحقیقات فاز حیوانی نشان داده شده است عصاره هیدروالکلی کاکوتی موجب افزایش تعداد سلول‌های بتا با فعالیت ترشحی انسولین و در نتیجه کاهش گلوکز سرم می‌شود.از سویی دیگر، محققان، اثر کاکوتی بر کاهش گلوکز را تقویتِ ترشح انسولین از سلول‌های بتای پانکراس نمی‌دانند بلکه معتقدند احتمال دارد کاکوتی در دیابت غیر وابسته به انسولین مؤثر باشد و به سبب افزایش مصرف محیطی گلوکز، موجب کاهش میزان قند خون شود.

کاکوتی و پروفایل لیپیدی خون
بر اساس یافته‌های پژوهشگران که نتیجه آن در International Journal of Biology منتشر گردیده، مصرف کاکوتی باعث کاهش کلسترول و تری گلیسیرید در موش‌های صحرایی می‌شود.اسانس کاکوتی حاوی تیمول و کارواکرول است که با بازدارندگی از فعالیت آنزیم اصلی در مسیر سنتز کلسترول یعنی HMG-CoA ردوکتاز باعث کاهش کلسترول می‌شود.وجود ترکیباتی نظیر تیمول، کارواکرول، فلاونوئید، پلی فنول، لیمونن و آلفا ترپینئول در کاکوتی احتمالاً با اثر بر روی سیستم اپیوئیدی نیز موجب کاهش درد می‌شوند

برگرفته از اقتصاد آنلاین

برچسب ها

ممکن است به این موارد نیز علاقه مند باشید:

0 دیدگاه در “خواص گیاه کاکوتی”

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفا پاسخ صحیح را وارد نمایید(از اعداد انگلیسی استفاده کنید) *