----------------------

عوامل تهدید سلامت روان را بشناسید

عواملی که بر سلامت روان ما آسیب وارد می کنند متنوع و زیاد هستند.سلامت روان، نیاز و خواسته ی همه انسان ها میباشد و هر انسانی تلاش میکند تا شخصیت ‌های سالمی در زندگی انسانی پیدا نماید و دارای ارتباطات سالم با دیگر انسانها باشد.

عوامل بسیاری هستند که بر سلامت روان ما تاثیر گذارند که چند نمونه از شایع ترین این عوامل عبارتند از:

۱_ استرس
۲_اضطراب
۳_خشونت
۴_استفاده ناصحیح از اینترنت و کامپیوتر
۵_تفریحات ناسالم
۶_تماشای بیش از حد تلویزیون

<<استرس و اضطراب>>

استرس جزئی از زندگی به شمار می آید تقریبا تمام افراد اندوه،افسردگی، احساس اضطراب،از دست دادن علاقه به فعالیت های لذت بخش یا استرس را تجربه می کنند.اولی این موضوع زمانی جدی میشود که این روند برای زمان زیادی ادامه پیدا کند و فرد احساس ناراحتی و پریشانی کند یا باعث ایجاد تداخل در فعالیت های روزانه ی وی گردد.اضطراب یک واکنش نرمال به استرس میباشد که کمک می کند با یک موقعیت سخت سروکار داشته باشید. استرس بر روی سیستم ایمنی بدن،پوست،سیستم گوارشی،وضعیت خواب و بیداری و…مؤثر خواهد بود.زمانی که شما استرس دارید تغییراتی در بدن شما رخ میدهد که مهمترین آنها عبارتند از :افزایش هورمونهای استرس(آدرنالین و کورتیزول)،افزایش قند وچربی خون،افزایش ضربان قلب و فشارخون،افزایش تنفس،تغییرات هیجانی در نتیجه تغییرات شیمیایی در مغز،اختلالات گوارشی(شبیه سندرم روده تحریک پذیر) و تضعیف سیستم ایمنی بدن. به عنوان مثال میتوان حضور در یک امتحاتن دشوار یا حفظ تمرکز در یک سخنرانی را برای چنین مواقعی نام برد.اگر شما قادر به از بین بردن نگرانی های خود نباشید یا احساس اجتناب از فعالیت های روزانه داشته باشید نشاندهنده ی این است که شما ممکن است به یک اختلال اضطرابی دچار شده باشید.
دکتر Craig Hassed استاد دانشگاه manashاسترالیا در باره ی مدیریت استرس گفته است: مؤلفه ها یا عوامل تعیین کننده سلامت شامل ورزش و فعالیت بدنی، تغذیه،مدیریت استرس، ارتباطات، محیط، آموزش و معنویت می باشد. به نظر می رسد این شکل اهمیت مدیریت استرس را در حفظ سلامت و تأمین رفاه بیان می کند.

یک سبک زندگی متعادل میتواند در مدیریت بهتر استرس به شما کمک کند. راهکارهای زیر کمک می کند که استرس خود را بهتر مدیریت نمایید:
داشتن یک زندگی متعادل به شما برای مدیریت استرس کمک خواهد نمود.راه کارهایی که در زیر آمده به شما در مدیریت استرس کمک خواهد نمود.

راه کارهایی برای مدیریت استرس
– فعال بمانید:.فعالیت منظم فیزیکی می تواند خلق و خوی شما را ارتقا داده و باعث کاهش افسردگی شود و باعث شود احساس سلامتی بیشتری داشته باشید.
– فعالیت اجتماعی بیشتری داشته باشید .میتوانید یک شبکه حمایتی از دوستان ایجاد نمایید و این شبکه را گسترش دهید.در فعالیت های فوق برنامه از قبیل بازی در یک تیم دانشگاهی،ارتباط و عضویت در یک کلوپ دانش آموزی،نوشتن یک روزنامه دیواری در مدرسه و… شرکت کنید. یا یک فیلم کمدی در DVD Player قرار داده و برخی از دوستانتان را دعوت کنید و در خندیدن با هم سهیم شوید.اینها راههای بزرگی برای دیدار دوستان جدید میباشد.
– در صورتی که به دلیل مشکلات جسمانی قادر به حضور در باشگاههای ورزشی ، یوگا و استخر نیستید می توانید هرروز پیاده روی کنید و یا در منزل به انجام حرکات نرمشی بپردازد.
–سعی کنید که دلیل استرس را بفهمید و یاد بگیرید که چگونه باید در برابر آنها واکنش نشان دهید. ممکن است شما توانایی اجتناب از برخی از آنها را داشته باشید و بدانید که بقیه را چگونه مدیریت نمایید.
– به یک مرکز مشاوره مراجعه کنید و نگرانی هایتان را با افرادی که در این حرفه کار می کنند در میان بگذارید.اگر آنها توصیه به درمان می کنند راهنمایی ها را بپذیرید.
– اگر شما در زمان بروز استرس دچار اختلال تنفسی می شوید باید راه تنفس راحت را بیابید. یوگا و مدیتیشن میتواند کمک خوبی باشد.
_ تمرین آرامش عضلانی(ریلکسیشن)و مراقبه(مدیتیشن) باعث کنترل استرس و آرامش شما میشود.
_ از موقعیت های استرس زا نظیر محیط هایی که در آن عوامل تنش زا ، تشنج آور و مشاجرات است اجتناب نمایید.تعطیلات پایان هفته زمانی است که ناخودآگاه به همه اینها پایان می دهد. تحقیقات نشان داده است که در اولین روز از هفته میزان بیماری های قلبی عروقی بیشتر از پایان هفته و تعطیلات میباشد.

راه های کنترل استرس در محیط کار:
استرس های محسط کار نه تنها کاراریی شما را تحت تاثیر قرار میدهد بلکه میتواند روی زندگی شخصی شما هم موثر باشد.بنابراین باید یاد بگیرید که استرسهای شغلی را کنترل کنید.کارشناسان پیشنهاداتی را برای کنترل استرس درمحیط کار ارائه کرده اند که عبارتند از:
• همواره میز کارخود را مرتب ومنظم نگه دارید
• مشکلات محل کارتان را همان جا بگذارید و آنها را به داخل منزل نیاورید.
• لیستی از وظایف اولویت بندی شده وکارهای متداول تهیه نمایید.
• اگراحساس ناتوانی ویا خستگی می کنید، به رئیس خود اطلاع دهید.
• وقفه های کوتاهی را درساعات کاری روزانه تان بگنجانید، مخصوصا هنگامی که احساس می کنید استرس دارید.
• هنگامی که کار خودرا به خوبی انجام دادید، به خود پاداش دهید.
• تشخیص دهید که چه موقع باید به دنبال یک کارجدید بگردید

<<خشونت و پرخاشگری>>
پرخاشگری یک رفتار و خشم یک هیجان میباشد. پرخاشگری می تواند کلامی یا غیر کلامی باشد. در تعریفی خشونت به عنوان “استفاده عمدی از قدرت فیزیکی به شکل واقعی یا تهدیدکننده تعریف می شود که ممکن است در برابر خود ، شخص دیگر ، علیه یک گروه و یا حتی جامعه باشد.اعمال خشونت به دو شیوه جسمانی و کلامی است.

طبق گزارش سازمان بهداشت جهانی در سال ۱۹۹۶در مورد خشونت و سلامت ، خشونت به سه گروه عمده تقسیم می شود:

_خشونت بر علیه خود: شخص در اثرخشونت به خود آسیب میزند، که شامل خودکشی و سوء استفاده از خود میباشد.
_خشونت فرد بر علیه دیگری که به دو دسته اصلی تقسیم می شوند : خشونت خانوادگی و خشونت بر علیه افرادی که فرد با آنها احساس صمیمت می کند که در محیط هایی از قبیل مدارس و محل های کار اتفاق می افتد مانند تجاوز جنسی توسط غریبه و…
_خشونت های جمعی به شکل های مختلف از جمله درگیری مسلحانه ، سرکوب ونقض حقوق بشر رخ میدهد.

همانطور که قبلا گفته شد پرخاشگری میتواند به صورت کلامی یا غیر کلامی باشد در زیر به تفسیر هر دو نوع پرداخته ایم:

۱)پرخاشگری کلامی
پرخاشگری کلامی رفتاری میباشد که در آن ، یک فرد با کلام به فرد دیگری حمله می کند و باعث آزار و اذیت جسمانی یا روانی وی میگردد. اگرچه بیان عصبانیت از حفظ آن بهتر است اما عصبانیت باید در یک راه مناسب بیان شود.
آنچه درانجام این نوع پرخاشگری بسیارآزار دهنده می باشد ، تحقیری است که نسبت به فرد مقابل صورت می گیرد.توجه داشته باشید اگر پرخاشگری از طرف یک شخص غریبه باشد ، شاید آن را فراموش کنید ، ولی این برخورد از سوی عزیزانتان یا افرادی که به شما نزدیک ترند اثرات مخرب بسیار قوی تر و ماندگار تری خواهد داشت .به یاد بسپارید شاید در مواقع بسیاری ، پرخاشگری های کلامی ، آسیب بیشتری می زنند.بیشتر حالت های انفجاری یا پرخاشگریهای کلامی حاصل مشکلات در ارتباط با دیگران میباشد.این عصبانیت اغلب باعث ایجاد استرس می شود و می تواند مشکلات سلامتی جدی را به وجود بیاورد.

۱)پرخاشگری غیرکلامی
افرادی که از پرخاشگری استفاده می کنند، همواره حق به جانب هستند و معتقدند فرد مقابل با رفتاری که داشته، باعث پرخاشگری آنهاست . شاید این جمله را شنیده باشید:{وقتی عصبانی می شوم کنترلی بر رفتارم ندارم ، همسرم باید مراقب باشد تا مرا عصبانی نکند}این جمله تکراری هیچ گونه توجیه منطقی نداشته و هرگز قابل قبول نیست .موضوع ناراحت کننده تر اینکه چنین افرادی پس از اعمال پرخاشگری عذر خواهی می کنند و توقع دارند به سرعت بخشیده شوند و همه چیز به حالت عادی باز گردد که این غیر ممکن میباشد .ممکن است طرف مقابل ، پس از تلاش بسیار و گذر زمان ،فرد پرخاشگر را ببخشد، اما فراموش کردن رفتار پرخاشگرانه او ممکن نخواهد بود. پرخاشگر، یاد گرفته است هرزمان که دچار ناکامی یا ناراحتی شد ، از کتک زدن استفاده کند. همه ما می دانیم رفتار یاد گرفته شده را می توان کنار گذاشت.
یکی از رایج ترین پرخاشگری علیه زنان نوعی است که توسط شوهر و یا شریک جنسی صورت می گیرد و شامل اعمال فیزیکی،تجاوز،سوء استفادهء روانی،اجبار در مقاربت،محدود کردن دسترسی به اطلاعات،جداکردن فرد از خانواده،دوستان و… است.مهمترین مشخصه افراد پرخاشگر پایین بودن اعتماد به نفس و ناتوانی در برقراری یک ارتباط انسانی است. معمولاً افراد پرخاشگر، زمانی پرخاشگری میکنند که در وضعیت قدرت یا برتری باشند ؛ یعنی زمانی که فرد مقابل آنها قوی تر باشد ، پرخاشگری نخواهند کرد که این نشان می دهد افراد پرخاشگر ، حسابگرانه پرخاشگری می کنند .

کنترل عصبانیت و مقابله با پرخاشگری:

در هنگام عصبانیت کارهای زیر را انجام دهید:

اول قبول کنید که عصبانی هستید.سپس تصمیم بگیرید که چه کاری می توانید درباره آن انجام دهید.گاهی ممکن است به این نتیجه برسید که نشان دادن واکنش پرخاشگرانه بیشتر به نفعتان است.اما در مواقع دیگر پاسخ انفعالی و غیرجرأتمندانه را انتخاب نمایید.نباید به بهانهء عصبانیت دست به اعمال پرخاشگرانه بزنید.

راه های ابراز احساسات و گفتن نیازها و سلائق خود را یاد بگیرید.از دیگران کمک بخواهید و درمورد احساساتتان و تلاشتان برای تغییر رفتارتان صحبت کنید.اگر در درک مشکلات دردسر دارید در هنگام عصبانیت آن را متوقف نمایید و دیگر به مشکلات فکر نکنید.تلاش کنید از دیگر لحاظ خود را در جای دیگری قرار دهید.چگونه خندیدن و شوخی و شوخ طبعی در موقعیت ها را یاد بگیرید.مهارت های خوب گوش دادن را تمرین کنید.گوش دادن می تواند به پیشرفت ارتباط شما کمک کرده و همچنین می تواند باعث آسان تر شدن احساس اعتماد در بین مردم شود.یاد بگیرید که خود را اثبات کنید.احساساتتان را به آرامی، مستقیم و بدون حالت تدافعی و خصومت آمیز یا حمله ی هیجانی بیان کنید.از کتاب هایی که می تواند به شما در این زمینه کمک نماید استفاده کنید یا از درمانگران حرفه ای برای یادگیری چگونگی استفاده مطمئن از مهارت های مدیریت خشم مشورت بگیرید.برای آرام شدن از روش های خودآرام سازی،تخلیهء انرژی، جرأت ورزی،بیان احساسات و همدلی استفاده کنید.

<<استفاده نادرست از تکنولوژی های مدرن ارتباطی نظیر کامپیوتر،اینترنت و بازی های رایانه ای>>
یکی از سرگرمی‌های کودکان، نوجوانان، جوانان و حتی بزرگسالان در عصر جدید بازی‌های رایانه‌ای هستند.متأسفانه به لحاظ اینکه مغز کودکان و نوجوانان به سرعت در حال شکل گیری است و این بازی ها سبب تحریک ذهنی بیش از حد می شوند می توانند بر روی سلامت روانی کودکان اثراتی را داشته باشند..همچنین مشخص شده است که بازی های کامپیوتری خشن می توانند منجر به پرخاشگری در کودکان شوند .مخرب ترین بازی های تصویری،بازی هایی میباشند که تصاویر آنها به طور پی در پی بر صفحه ظاهر می شوند و کودک باید به تمام تصاویری که از برابر چشمان وی می گذرند،شلیک کند زیرا علاوه بر مضر بودن برای چشم تنش روانی که ایجاد می کند می تواند منجر به اضطراب و افسردگی گردد.این نوع بازی ها برای کاربران کمتر از ۱۸ سال در اروپا و آمریکا ممنوع اعلام شده است،اما متأسفانه در کشور ما کودکان این بازی ها را انجام میدهند.

به طور کلی پیشرفت تکنولوژی سبب متزلزل شدن روابط خانواده و دور شدن اعضای خانواده از یکدیگر ‌شده است.به طوری که هر یک از افرادخانواده به خاطر مشغول بودن به تماشای تلویزیون یا درگیر بودن با رایانه و بازی‌های رایانه‌ای، کمتر وقت می‌کنند با یکدیگر بنشینند و صحبت کنند. این خود باعث سرد شدن روابط بین والدین و فرزندان و به خطر افتادن صمیمیت و سلامت روان اعضای خانواده می شود به صورتی که آنها کمتر حوصله یکدیگر را دارند.

اثرات منفی بازی های رایانه ای به دو دسته ی کلی تقسیم میشوند:
۱_ اعتیاد به بازی های رایانه ای :
اعتیاد یکی از خطرناک‌ترین اثرات منفی بازی‌های رایانه‌ای به این بازی ها به شمار می آید که بیش از هر چیز کودکان و خصوصاً نوجوانان را تهدید می‌کند. این تهدید به حدی جدی است که گاه منجر به مرگ می‌شود .آسیبهای روانی، افزایش خشونت و پرخاشگری در کودکان،منزوی کردن آنها ،افت تحصیلی و صدمات جسمانی (از جمله مشکلات بینایی ،اسکلتی و چاقی)از نتایج اعتیاد به بازی های رایانه ای میباشد.

۲_کاهش میزان خلاقیت:
به دلیل این که کودک یا نوجوان با ساختنی‌ها و برنامه‌های دیگران به بازی می‌پردازد و کمتر قدرت دخل و تصرف در آنها را پیدا می‌کند ذهن او تنبل شده و اعتماد به نفسش متزلزل میشود.

فواید استفاده از اینترنت و بازی های رایانه ای:
اینترنت و بازی‌های رایانه ای با رعایت پاره‌ای از موارد از جمله جلوگیری از دنبال کردن بازی‌های خشونت بار توسط کودکان و با انجام نظارت ازسوی والدین می‌توانند مفید باشند اینترنت دارای سایت‌های متعدد آموزشی است و در زمینه آموزشی می‌تواند نقش مؤثری برای کودکان ایفا کند .آسان نمودن یادگیری، جلب توجه کودکان ، مؤثر واقع شدن در تقویت هوش کودکان یادگیری مهارت حل مسئله‌، افزایش دقت دیداری وتفکر خلاق، امکان نقاشی‌ کردن بدون کثیف کردن لباس‌ها و محیط، وارد کردن بچه‌ها در دنیایی که کنترلش در دست آنهاست و به همین دلیل آنها از این بازی لذت می‌برند، پر کردن اوقات فراغت کودکان ، کاهش زمان واکنش ، موثرواقع شدن در افزایش هماهنگی چشم-دست که این پیامد در بسیاری از فعالیت‌ها و مهارت‌های دستی مفید میباشد.

نقش والدین در مورد بازی های رایانه ای:
_والدین در خرید بازی‌های رایانه‌ای فرزندشان را راهنمایی کنند.
_والدین باید تا حدی با بازی‌های رایانه‌ای آشنا باشند و بدانند که هر بازی برای چه سنی مناسب است. برای این کار می‌توانند از کارشناسان کمک بگیرند.
_والدین استفاده از برخی بازی‌های رایانه‌ای را برای فرزندان خود مجاز کنند
_از آسیب‌های بازی‌های رایانه‌ای مخرب با فرزندشان صحبت کنند
_ساعات معینی را برای بازی رایانه ای کودکان در نظر بگیرند
_زمان بیشتری را با فرزندان خود بگذرانند. هر قدر صمیمیت وارتباط صحیح بین فرزندان و والدین بیشتر باشد، زمینه استفاده از چنین بازی‌هایی کمتر فراهم می‌شود. پروفسور پیرسون، روانشناس آموزش شورای شهر بیرمنگام معتقد است: بهترین راه حل، خارج کردن رایانه از اتاق کودک میباشد.
_والدین میتوانند گاهی در بازی ها با فرزند خود همراه شوند و در مورد معایب و محاسن بازی‌ها با آنها بحث و تبادل نظر کنند
_به جای بازی های رایانه ای بازی‌های دسته جمعی اعضای خانواده می‌تواند به صمیمیت روابط آنان و ایجاد رقابت سالم در میان آنها کمک کند
_کامپیوتر را در مکانی از منزل قرار دهند تا بتوانند بر فعالیت‌های کودک نظارت کنند.

<<تفریحات ناسالم>>
عوامل بسیاری مانند گوش دادن به موسیقی های محرک به مدت زیاد و با صدای بلند ،مصرف زیاد نوشیدنی های الکلی،شرکت در پارتی ها و مجالس،مصرف داروهای روانگردان،استفاده از مواد مخدر و… را می توان به عنوان تفریح ناسالم برشمرد.بسیاری از افراد نوشیدنی های الکلی را برای لذت بردن و تفریح،آرام سازی و نشان دادن اجتماعی بودن در یک جمع مصرف می نمایند و این کار باعث اثرات جانبی بسیاری می شود.
متأسفانه بخش قابل توجه ای از مصرف کنندگان نوشیدنی های الکلی مقداری از آنها را مصرف می نمایند که برای سلامتی بدن مضر می باشد به طوری که برای برخی از افراد مصرف الکل یکی از علل اصلی و معنادار مشکلات سلامتی است.در بسیاری از کشورها از جمله استرالیا الکل مسئول یک میزان قابل توجه ای از مرگ ،بیماری ها ،صدمات و حوادث میباشد.صدمات و مشکلات مربوط به مصرف الکل فقط به مصرف کنندگان مربوط نمی شود بلکه بر خانواده و جامعه نیز اثرات گسترده ای می گذارد.اجتناب از مصرف و رعایت حداقل میزان و تعداد دفعات مصرف در مصرف کنندگان این نوشیدی ها توصیه می گردد.

<<استفاده بیش از حد از تلویزیون>>

امروزه تلویزیون جایگاه مهمی در خانه ها دارد و به عنوان یک منبع مهم اطلاعات ،سرگرمی و وسیله ای جهت اشاعه فرهنگ ها و .. مورد استفاده قرار میگیرد اما بررسی ها نشان داده است که تماشای بیش از حد تلویزیون در نوجوانی می تواند منجر به افسردگی در بزرگسالی شود و به دلیل بروز مشکلات توجه در توسعه علائم ADHD(بیش فعالی کودکان)کمک کننده باشد.آکادمی متخصصان اطفال آمریکا پیشنهاد میکند که کودکان زیر ۲سال را از تماشای تلویزیون منع کرده و به کودکان بالای ۲ سال هم بیش از ۲ ساعت در روز اجازه تماشای تلویزیون ندهید.
در واقع والدین برای اینکه به جلوگیری از افسردگی کودکانشان در مراحل بعدی کمک نمایند باید نگران میزان تماشای تلویزیون روزانه نوجوانان خود باشند تماشای بیش از حد تلویزیون همچنین می تواند باعث بروز مشکلات رفتاری ، مشکلات توجه،مشکلات یادگیری، نگرش منفی نسبت به مدرسه و مشکلات تحصیلی در کودکان شود کودکانی که مشکلات رفتاری دارند در صورت منع یا محدودیت در تماشای تلویزیون وضعیت بهتری خواهند داشت در بررسی دیگری مشخص شده است وجود تلویزیون در اتاق خواب بچه ها منجر به اختلال خواب و حواس، رفتار خشونت زا ،کاهش مهارت های اجتماعی و کاهش واکنش پذیری احساسی خواهد شد.
والدین باید در فراهم کردن سرگرمی ها و فرصت های تفریحی مثل کتاب نقاشی ، هنر و فعالیت های بیرون از خانه تلاش کنند و ضمن اینکه تعداد ساعات تماشای تلویزیون توسط کودک خود را کم کنند کودکان را از تماشای برنامه های خشونت زای تلویزیون منع نمایند. در مقابل آنها را تشویق کنند که در طول هفته به تفریحات دیگر مانند فعالیتهای بیرون از خانه، بازی در پارک محله، مطالعات سرگرم کننده، مشغول شدن به کارهای خلاقانه مثل آثار هنری و جورچین روی آوردند.

منبع:پزشکان بدون مرز

برچسب ها

ممکن است به این موارد نیز علاقه مند باشید:

0 دیدگاه در “عوامل تهدید سلامت روان را بشناسید”

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفا پاسخ صحیح را وارد نمایید(از اعداد انگلیسی استفاده کنید) *

----------------------------------------------------------------------