----------------------

همه چیز در مورد آزمایش بتا بارداری

آزمایش بتا چیست؟ آزمایش بتا hcg ازطریق خون و ادرار انجام می پذریرد.این آزمایش برای تشخیص بارداری است.

آزمایش بتا چیست؟
یکی از آزمایشاتی است که برای تشخیص بارداری از آن استفاده می‌شود آزمایش بتا میباشد.
این آزمایش چگونه انجام میشود؟ برای اینکه به چگونگی انجام این آزمایش پی ببریم باید بدانیم که بتا چیست؟بتا در واقع بخشی از هورمون HCG میباشد. این هورمون ، هورمون اچ‌سی‌جی یا گنادوتروپین جفتی انسان (به انگلیسی: Human chorionic gonadotropin) از هورمون‌هایی است که در حین حاملگی تولید می‌شود و بعد از برقراری ارتباط خونی بین مادر و جنین در گردش خون مادر وارد شده و قابل اندازه گیری میباشد. وظیفه‌ی هورمون hcg نگهداری از جسم زرد(Corpus luteum) است که استرادیول و پروژسترون تولید می‌کند. جسم زرد توده‌ی سلولی موقتی در تخمدان خانم‌های بارور میباشد که هورمون‌های پروژسترون، استرادیول و اینهیبین A را ترشح می‌کند. فرایند تشکیل هورمون HCG بدین شکل است که پس از عمل لقاح و لانه‌گزینی تخمک بارور شده در رحم، بین ۳ الی ۱۰ روز بعد جفت تشکیل می گردد. سپس به وسیله سلول‌های جفت، هورمون HCG تولید شده و از جسم زرد مراقبت میکند. نیمه عمر این هورمون ۱۲ الی ۳۶ ساعت می‌باشد.
این همورمون ۱۱ روز پس از لقاح در خون و ۱۲ الی ۱۴ روز پس از لقاح قابل اندازه گیری میباشد.محاسبه ی این هورمون در ادرار که در خانه صورت میگیرد اصطلاحا بی بی چک گفته میشود.مقدار هورمون HCG به طور طبیعی هر ۷۲ ساعت دو برابر می‌شود و سطح آن در هفته‌های ۸ تا ۱۱ بارداری به حداکثر خود رسیده و سپس در ادامه بارداری کاهش می‌یابد.

بیشتر بخوانید: روش استفاده از بی بی چک + تصویر

بیشتر بخوانید:جسم زرد چیست

اندازه گیری هورمون حاملگی

چه زمانی آزمایش بتا انجام می‌شود؟
این آزمایش را هر زمان که مشکوک به حاملگی طبیعی و یا حتی موارد خارج رحمی بودید می‌توانید انجام دهید و درخواست آن بوسیله خود فرد نیز قابل قبول است.هورمون اچ سی جی در حاملگی طبیعی در حدود ۴ الی ۶ هفته پس از شروع بارداری افزایش قابل ملاحظه‌ای پیدا کرده و سپس کم کم افت پیدا می‌کند. اما در مواردی همچون بارداری خارج رحم، حاملگی مولار، برداشت کل رحم و کورتاژ پس از حاملگی سیر نزولی سریعتر آن قابل مشاهده است.

آزمایش بتا و احتمال بارداری
اگر در آزمایش بتا سطح هورمون اچ سی جی کمتر از ۵ mIU/ml باشد، یعنی اینکه بارداری وجود ندارد و اگر سطح این هورمون بالاتر از ۲۵ mIU/ml باشد، بارداری قطعی خواهد بود. اگر میزان HCG بین ۱۰ تا ۲۵ باشد نمی‌توان در مورد بارداری یا عدم بارداری اظهار نظر قطعی نمود. و بهتر از پس از ۴۸ ساعت آزمایش مجددا تکرار شود.
نکته: واحد اندازه گیری این هورمون milli-international units per milliliter = mIU/ml می‌باشد.

آمادگی های لازم برای انجام آزمایش بتا چیست؟
* نیازی به ناشتا بودن نیست
* عدم مصرف آب ضرورتی ندارد
* قطع داروهایی که در حال مصرف آن هستید (با تشخیص پزشک) لازم نیست
* مدت زمان لازم برای انجام این آزمایش تقریبا نیم ساعت می‌باشد
* در هر ساعتی از شبانه روز می‌توانید این آزمایش را انجام دهید

هورمون اچ سی جی ابتدا در خون ظاهر میشود و سپس شروع به متابولیزه شدن کرده و در ادرا دفع می شود.در نتیجه سنجش این هورمون در آزمایش خون حساستر بوده و سریعتر مثبت میشود.اما در موارد حاملگی خارج رحمی حتما باید خون تست شود.

آزمایش سنجش بتا به دو نوع تقسیم بندی می‌شود:
۱_ نوع کیفی که در آن فقط وجود هورمون اچ سی جی در خون بررسی می‌شود
۲_نوع کمی که میزان آن نیز مورد سنجش قرار می‌گیرد.

در مورد سطح هورمون hCG این نکات را به یاد داشته باشید:
در ۸۵% بارداری‌ها مقدار این هورمون طی ۴۸ الی ۷۲ ساعت دو برابر خواهد شد و هرچه سن بارداری شما بیشتر شود، زمان دو برابر شدن این هورمون طولانی‌تر میشود و حداکثر به ۹۶ ساعت می‌رسد.در مورد سطح این هورمون در بدن باید دقت نمود. زیرا در برخی حاملگی‌های طبیعی مقدار این هورمون می‌تواند کم باشد ولی نوزادی کاملا سالم به دنیا آید. سونوگرافی در هفته‌های ۵ و ۶ بارداری صحت بیشتری نسبت به اندازه‌گیری hCG دارد.
یادتان باشد که به جز مصرف داروهایی که خود حاوی این هورمون هستند هیچ عاملی دیگری نمی‌تواند سطح این هورمون را در بدن شما تحت تاثیر قرار دهد؛ . داروهای حاوی هورمون اچ سی جی برای درمان نازایی مورد استفاده قرار می‌گیرد و پزشک در مورد زمان انجام این آزمایش پس از دریافت این داروها، شما را راهنمایی خواهد نمود. سایر داروها مثل آنتی بیوتیک‌ها، ضد دردها، قرص‌های ضد بارداری خوراکی یا سایر داروهای هورمونی هیچ تاثیر بر مقدار این هورمون نخواهند داشت.
زمانی که سطح هورمون hCG به ۱۰۰۰ الی ۲۰۰۰ برسد، سونوگرافی واژینال (ترانس واژینال) می‌تواند ساک حاملگی را تشخیص دهد. چون سطوح این هورمون می‌تواند گوناگون باشد و زمان لقاح نیز به درستی مشخص نشده باشد، تشخیص با یافته‌های سونوگرافی تا زمانی که مقدار هورمون به mIU/ml 2000 نرسد قابل قبول نخواهد بود. بنابراین تا زمانی که سطح هورمون BHCG به حدود ۲۰۰۰ نرسیده اقدام به سونوگرافی واژینال نکنید؛ زیرا ساک حاملگی در سطحی پایین تر از عدد گفته شده قابل مشاهده نمی باشد.غالبا موارد انجام تنها یکبار آزمایش بتا برای اندازه‌گیری هورمون اچ سی جی کافی نیست. در مواردی که در سلامت بارداری شکی وجود دارد، باید این آزمایش چند بار و با فاصله از هم انجام گیرد.

بیشتر بخوانید:ساک حاملگی چیست؟

تفسیر آزمایش بتا بر اساس سن حاملگی
همانگونه که در بالا اشاره شد با گذر هفته‌های بارداری سطح هورمون HCG در بدن تغییر می‌کند؛ به صورتی که تا هفته هفتم الی هشتم سطح این هورمون رو افزایش می‌رود و در هفته‌های آتی بارداری یعنی هفته نهم به بعد سطح این هورمون در بدن کاهش می بابد. لازم به ذکر است که مقدار این هورمون به طور معمول توسط پزشکان دوباره اندازه گیری نمی‌شود مگر این که مشکلاتی همچون خونریزی، درد شدید شکمی یا سابقه سقط جنین وجود داشته باشد.

در زیر سطح هورمون بتا اچ سی جی (BHCG) بر اساس تعداد هفته‌هایی که از اولین روز آخرین قاعدگی (Last Menstrual Period) گذشته (LMP)، نشان داده شده است.

۳ هفته از LMP گذشته باشد:مقدار بتا اچ سی جی ۵۰-۵ mIU/ml
۴ هفته از LMP گذشته باشد: مقدار بتا اچ سی جی ۴۲۶-۵ mIU/ml
۵ هفته از LMP گذشته باشد:بتا اچ سی جی ۷۳۴۰-۱۸ mIU/ml
۶ هفته از LMP گذشته باشد:بتا اچ سی جی ۵۶۵۰۰-۱۰۸۰ mIU/ml
۷ تا ۸ هفته از LMP گذشته باشد:بتا اچ سی جی ۲۲۹۰۰۰-۷۶۵۰ mIU/ml
۹ تا ۱۲ هفته از LMP گذشته باشد:بتا اچ سی جی ۲۸۸۰۰۰-۲۵۷۰۰ mIU/ml
۱۳ تا ۱۶ هفته از LMP گذشته باشد:بتا اچ سی جی ۲۵۴۰۰۰-۱۳۳۰۰ mIU/ml
۱۷ تا ۲۴ هفته از LMP گذشته باشد:بتا اچ سی جی ۱۶۵۴۰۰-۴۰۶۰ mIU/ml
۲۵ تا ۴۰ هفته از LMP گذشته باشد:بتا اچ سی جی ۱۱۷۰۰۰-۳۶۴۰ mIU/ml
زن غیر حامله: <5 mIU/ml
بعد از یائسگی: <5/9 mIU/ml

توجه: این اعداد فقط به عنوان راهنما داده شده و افزایش این هورمون در هر فرد متفاوت می‌باشد. مقدار مطلق به اندازه سیر تغییرات اهمیت ندارد.

نکته: در هفته‌های چهارم تا ششم بارداری مقدار هورمون بتا اچ سی جی (BHCG) هر ۴۸ ساعت در بدن دو برابر می‌شود. توجه داشته باشید که اگر این افزایش به بیش از سه روز طول کشید احتمال بارداری خارج از رحم وجود دارد و باید مورد بررسی قرار بگیرد.

نکته: میزان سطح هورمون BHCG در هفته دوازدهم بارداری به بالاترین مقدار خود می‌رسد و بعد از آن باید از مقدارش کاسته شود. اگر بعد از هفته دوازدهم بازهم سطح این هورمون در حال افزایش باشد احتمال بارداری مولار وجود دارد و باید بررسی‌های لازم صورت گیرد.
حاملگی مولار عبارت است از تخمک بارور شده‌ای که ناهنجاری‌های خاصی در آن وجود داشته باشد. در این وضعیت تخمک بارور شده یا هرگز بطور کامل به جنین تبدیل نمی‌‌شود و یا این که به شکل غیر طبیعی رشد کرده و نمی‌تواند زنده بماند.

سطح پایین مقدار هورمون HCG در آزمایش بتا :
مقادیر پایین این هورمون می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد و برای اطمینان از پیش فرض‌های موجود باید آزمایش طی ۴۸ الی ۷۲ ساعت بعد مجددا تکرار شود تا با توجه به تغییرات سطح هورمون بتوان قضاوت صحیحی داشت. سطوح پایین هورمون hCG می‌تواند نشان‌دهنده موارد زیر باشد:

*خطا در تعیین سن حاملگی
*احتمال حاملگی پوچ (Blighted Ovum) که منجر به سقط جنین می‌شود.حاملگی پوچ زمانی رخ میدهد که یک تخمک در رحم بارور شده اما رشد آن به سرعت متوقف می‌شود و شکل صحیح را به خودش نمی‌گیرد که به آن تخمک سوخته یا Anembryonic نیز گفته میشود و یکی از علل رایج سقط جنین است.
* حاملگی نابجا (Ectopic Pregnancy) یا همان بارداری خارج از رحم

سطح بالای هورمون اچ سی جی در آزمایش بتا :

بالا بودن غیر طبیعی این هورمون میتواند به دلایل زیر باشد
*حاملگی مولار
*خطا در تخمین سن بارداری
*چند قلو زایی

مواردی که تست بارداری آزمایش بتا ( از طریق خون و همچنین از طریق اندازه‌گیری از طریق ادرار) مثبت می‌شود:

* زمانی که بارداری قطعی باشد
* سرطان رحم وجود داشته باشد
* بیماری مول (حاملگی مولار) و یا بچه خوره وجود داشته باشد
مواردی که تست بارداری آزمایش بتا ( از طریق خون و همچنین از طریق اندازه‌گیری از طریق ادرار) منفی میشود:

*زمانی که ادرار رقیق باشد (توجه داشته باشید که ادرار اول صبح به طور معمول بیشترین غلظت HCG را در بردارد و بهترین نمونه برای انجام تست ادرار بی بی چک خواهد بود.)
*سقط جنین رخ داده باشد
*حاملگی خارج رحم اتفاق افتاده باشد.
علت نتایج مثبت کاذب در آزمایش بتا چیست؟
وجود داشتن موارد زیر ممکن است باعث شود جواب آزمایش به صورت کاذب مثبت شود.
* آلودگی باکتریائی ادرار
*وجود پروتئین و یا خون در ادرار
*مصرف متادون توسط بیمار
*روش انجام آزمایش اشتباه انجام شده باشد
*در خواندن نتایج اشتباه صورت گرفته باشد
*مصرف بعضی داروها مثل پرومتازین یا کلردیازپوکساید
*وجود بیماریهائی مثل پروتئینوری، هموگلوبینوری
علل نتایج منفی کاذب در آزمایش بتا :

*هورمون HCG در حد اکثر غلظت خود باشد و این مورد در روزهای ۶۰ تا ۸۰ بارداری می‌تواند اتفاق بیفتد.
*وجود خطا در روش انجام آزمایش
*نگهداری ادرار در ظروف غیر استاندارد
*انجام گرفتن آزمایش در روزهای اول لقاح که هنوز هورمون اچ سی جی در ادرار وارد نشده باشد
منبع:سایت ستاره

برچسب ها

ممکن است به این موارد نیز علاقه مند باشید:

0 دیدگاه در “همه چیز در مورد آزمایش بتا بارداری”

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفا پاسخ صحیح را وارد نمایید(از اعداد انگلیسی استفاده کنید) *

----------------------------------------------------------------------