---------------------- ---------------------- ---------------------

کاروانسرای یغمیش در استان یزد

کاروانسرای یغمیش یا یاغمیش که در سال ۱۳۸۲ توسط سازمان میراث فرهنگی با شماره ۸۵۵۸ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است ، از آثار دوره صفویه شهرستان صدوق در استان یزد است.
مشخصات کاروانسرای یغمیش
شهرستان صدوق در شمال غرب ندوشن در استان یزد واقع شده است و این شهرستان دارای جاذبه‌های گردشگری و تفریحی بیشماری است.

عکسهای کاروانسرای یغمیش

این کاروانسرای مستحکم به مساحت ۳۵ × ۴۵ متر از سنگ و آجر ساخته شده که ابعاد آجرهای موجود در دیوارهای این اثر قدیمی ۲۰ در۲۰ در ۴ سانتی‌متر می‌باشد که قالبی یکسان با بناهای موجود دوران صفوی دارد.
سازه ی سنگی کاروانسرای یغمیش
شالوده‌ سنگی این بنای قدیمی از عجیب‌ترین مشخصه‌های آن می‌باشد. معماری سنگی بنا کامل و بی نقص بوده در حدی که گمان می‌رود معمار آن، بسیار آگاه به سازه‌های سنگی بوده است. قطر دیوار از ابتدا تا انتها تغییر داشته و چیدمان سنگ و ملات چنان جداناپذیر می‌باشد که تمامی فاصله بین سنگ‌ها با ملات به خوبی پر شده و کار دقیق معمار و بنا، بنای سنگی را از بندکشی مجدد بی نیاز ساخته است.

عکسهای کاروانسرای یغمیش

ارتفاع دیوارها بیش از ۹ متر بوده و برجهای ۴ گوشه ی بنا و همچنین برج های نیمه در میان اضلاع شرقی، غربی و جنوبی قرار دارد که برج جنوبی کمی بلندتر است.سردر با دو برج نیز بیش از ۱۵ متر ارتفاع دارد که این طراحی نشان دهنده وضعیت امنیتی بد منطقه و اهمیت راه‌گذری از این منطقه در گذشته میباشد.

تامین آب کاروانسرای یغمیش از چاه
در داخل کاروانسرا چاهی قرار دارد که آب کاروانسرا از آن تامین میشود و این اهمیت وجود آب در این منطقه بیابانی را می‌رساند. نبود قنات و تأمین آب داخلی و نیز مکان‌هایی برای انبارکردن آذوقه، بیانگر این مطلب است که زمان‌هایی کاروانسرا در محاصره نیز بوده است.

صاحب جامع مفیدی در وصف این کاروانسرا نوشته است:
“به سرحد یزد و اصفهان در میان بیابان واقع است. جایی است خوفناک و مکانی است پر وحشت. در قدیم الایام قلعه ای ساخته بودند از سنگ؛ اما خرابی تمام در بنیان آن راه یافته بود. ایالت و شوکت پناه، جانی خان قورچی باشی در زمان اقتدار به تعمیر آن همت گماشت و در نهایت استحکام به اتمام رسانید و بر اطراف آن برج های عالی ترتیب داده و در ساحت آن چاهی حفر نمود که مترددین از آن مستفیض می گردند و بانی را به دعا یاد می‌کنند.”
وضع فعلی کاروانسرا صحت نوشته صاحب مفیدی را تایید میکند. یعنی دیوار های قسمت قدیمی کاروانسرا، همه از سنگ سرخ و بسیار محکم است و بعداً تعمیرات و مرمت‌هایی بعدی روی آن، با آجر بوده و مخصوصاً برج ها و گاوپهلوهایی به آن الحاق شده است.
سردر ورودی که در طرف دیوار شمالی است تماماً از آجر و احداث عصر صفوی میباشد. دو برج متصل به سردر به محیط خارجی پانزده متر از آجر و یک گاوپهلو و جرز که حکم شمع و حمال برای دیوار دارد در همین قسمت ساخته شده. در دو زاویه دیوار سمت راست یا مغرب دو برج و در وسط آن یک برج سنگی هست و یک شمع آجری هم در همین سمت دیده می شود.
در دیوار سمت چپ یا مشرق دو برج سنگی اصلی و دو گاوپهلوی آجری متصل دیده می شود. دیوارها نزدیک به ۹ متر ارتفاع دارند. بالای سر شاه نشین برجی از آجر به بلندی سه متر ساخته اند و در همانجا سه سوراخ تعبیه شده که جای ریختن روغن داغ و آب جوش بوده است.
دو متر از سر دیوار برج های اطراف قلعه از آجر ساخته شده. در داخل کاروانسرا ، تالارها، و پشت آنها طویله و اصطبل ها همه از آجر بنا گردیده و به طور کلی این کاروانسرا ،از حیث استحکام و استواری از کاروانسراهای مهم و نسبتاً سالم صفحات یزد و از لحاظ نقش و طرح هم استادانه و خوش کار است.

عکسهای کاروانسرای یغمیش

معنی نام یغمیش
یغمیش از نظر ریشه‌شناسی، ریشه و وجه تسمه‌، چندان مشخص نیست ولی در کتب تاریخی یغمیش را نامی مغولی و برگرفته از آثار یغمیش شحنه اصفهان در عصر غازان‌خان می‌دانند [ایرج افشار، یادگارهای یزد].
کاروانسرای یغمیش نزدیک به ۸۰۰ سال قدمت دارد.

 

برچسب ها

ممکن است به این موارد نیز علاقه مند باشید:

0 دیدگاه در “کاروانسرای یغمیش در استان یزد”

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفا پاسخ صحیح را وارد نمایید(از اعداد انگلیسی استفاده کنید) *